Tò te tí toét

Vào thời Pháp Thuộc, có một ông quan đốc và một ông quan tuần. Ông quan tuần muốn lên chức, nhưng không biết làm sao, hay mời quan đốc đi ăn trưa. Quan đốc giữ chức cao hơn vì biết tiếng Pháp nhưng quan tuần thì không biết. Một buổi sáng mùa thu trời đẹp, quan tuần mời quan đốc đi phố chơi. Quan đốc đề nghị mời quan toàn quyền Pháp đi chung. Quan tuần và quan đốc đi đến chỗ hẹn truớc. Khi đang ngồi nói chuyện, có một bà già năn nỉ mấy người lính canh cho gặp quan. Lính khố đỏ định đánh đuổi bà già đi. Quan đốc trông thấy giơ tay làm hiệu không cho, và cho phép bà già vào gặp. Quan tuần không bằng lòng nói nhỏ với quan đốc, “Tại sao anh lại cho mấy cái ngữ đó vào đây? Quan toàn quyến sắp đến chỗ này! Thấy những người này ở đây phải mất mặt lắm đó!” Quan đốc cười, không trả lời. Sau đó, quan đốc nhìn bà già hỏi, “Bà muốn gì cứ nói ra.” Ba ta nói, “Con muốn xin quan it tiền.” Quan đốc chưa kịp trả lời thì có một chiếc xe hơi dừng lại. Quan toàn quyền Pháp và một số lính đi xuống. Quan tuần hoảng sợ nói, “Anh mau mau đuổi con mẹ này đi trước khi gặp rắc rối.” Quan đốc không bằng lòng bảo, “Dân đến nhờ, mình đã không giúp, lại còn đuổi họ đi. Bà ta đang xin tiền mình, nếu không cho tại sao lại cản không cho gặp quan toàn quyền?” Quan tuần không hiểu hỏi, “Không biết tiếng Pháp làm sao nói chuyện được với quan toàn quyền? Anh thử hỏi coi bà đó có biết nói tiếng Pháp không.” Quan đốc liền hỏi, “Bà có biết tiếng Pháp không?” Bà già nói, “Con không biết nhưng nói gì ai cũng hiểu cả.” Quan đốc nói, “Được. Vậy bà đứng đây đợi một chút.” Sau khi bắt tay với quan toàn quyền, quan đốc nói với quan toàn quyền bằng tiếng Pháp, “Bà già đằng kia có chuyện muốn nói với anh. Anh có cho phép bà ta sang đây không?” Quan toàn quyền gật đầu ngồi xuống, và có một người lính mang đến ly cà phê sữa đá. Khi bà già đến gần bàn, quan toàn quyền nói tiếng Pháp với bà già, “Nói đi.” Bà già bắt đầu nói,
“Đon moa vanh biệt,
Moa mẹt bà già,
Đờ manh ma tà,
Tò te tí toét.”
Bà già nói xong, mọi người đều im lặng. Quan toàn quyền không nói gì cả, uống hết ly cà phê sữa đá. Sau đó, quan quay đầu lại ra lệnh cho người lính khố đỏ đưa cho bà già hai mươi đồng. Bà già lấy tiền, cám ơn, và bỏ đi. Quan tuần sững sờ, không hiểu chuyện gì đã xẩy ra.

Trên đường về, quan đốc hỏi quan tuần, “Anh có biết tại sao bà già được tiền không?” Quan tuần vừa xấu hổ vừa giận nói, “Tôi không biết tiếng Pháp. Anh hỏi tôi tôi hỏi ai đây?” Quan đốc giải thích, ” Câu tiếng Pháp, ‘Donnez-moi vingt piastres,’ nói ngọng nghe như ‘Đon moa vanh biệt,’ có nghĩa là ‘Cho con hai chục biệt.’ Quan toàn quyền có lẽ chỉ nghe ra, ‘Cho con hai chục,’ nên đoán là cho hai chục đồng. ‘Moa mẹt bà gia,’ đáng lẽ tiếng Pháp nói như sau, ‘Moi maître vieille femme,’ có nghĩa là, ‘Con khóc mẹ.’ ‘Đờ manh ma tà’ tiếng Pháp thật ra là ‘Demain matin,’ có nghĩa ‘Sáng mai.’ Câu sau ‘Tò te tí toet’ là thổi kèn đám ma, không biết quan toàn quyền có hiểu hay không, nhưng chắc cũng đoán được bà già xin tiền ma chay. Anh thấy không, bà già đó không có nói dối. Anh không nên khinh người ta không biết tiếng Pháp bừa bãi.” Quan tuần xấu hổ cuối gầm mặt xuống.

Comments are closed.